The Martian

Productiejaar: 
2015
Categorie: 
Langspeelfilm
Releasedatum: 
07/10/2015
Verdeler: 
20th Century Fox
Speelduur: 
134 minuten
Filmgenre: 
Science-Fiction
Regisseur: 
Producent: 
Simon Kinberg
Michael Schaefer
Aditya Sood
Mark Huffam
/  
Mark Watney
Kate Mara
/  
Beth Johanssen
Jessica Chastain
/  
Commandant Lewis
Kristen Wiig
/  
Annie Montrose
Michael Pena
/  
Rick Martinez
Jeff Daniels
/  
Teddy Sanders
Chiwetel Ejiofor
/  
Dr. Vincent Kapoor
Sean Bean
/  
Mitch Henderson
Aksel Hennie
/  
Alex Vogel
Sebastian Stan
/  
Chris Beck
Donald Glover
Mackienzie Davis
Donald Glover
Nick Mohammed
Chen Shu

Wij koesterden bijzonder hoge verwachtingen voor “The Martian”. Niet in het minst omwille van de regisseur. De indrukwekkende filmografie van cineast Ridley Scott is bezaaid met Filmfreak-sterren en daar zitten nogal wat 4-sterren films tussen (wat staat voor ‘zeer goed’ by the way). “Gladiator” en “Black Hawk Down” staan in ons filmgeheugen gegrift, net als Scott’s indrukwekkende films in het science-fiction genre ; “Alien” en “Prometheus” van een jaar of vier geleden… Als één van onze favoriete filmmakers dan nog eens uitpakt met een nieuwe SF-worp als “The Martian”, dan kan je daar enkel maar reikhalzend naar uitkijken. Toegegeven, we zijn de laatste tijd nogal verwend geweest op vlak van goeie science-fiction : “Gravity” in 2013, “Interstellar” (ook al met Damon en Chastain) in 2014 en nu dus “The Martian” in 2015..

Mark Watney (Matt Damon) is één van de astronauten die in opdracht van hun werkgever NASA op een derde Mars-misssie onder de naam ‘Ares III’ in de ‘Hermes’ afreist naar Mars. Bedoeling is om er onderzoek te doen aangezien er nog niet zo heel veel gekend is over de rode planeet. Alles wordt gestuurd en begeleid vanuit NASA’s ‘Mission Control Room’ maar wanneer hun weercomputers een plotse waarschuwing op het scherm doen floepen over een aankomende storm, rest de crew van de Hermes nog maar weinig tijd om zich in veiligheid te brengen. De parameters op het scherm geven aan dat het, puur cijfermatig bekeken, een kwestie is van zich uit de voeten maken of sterven op Mars. Men slaagt er nog net in om op tijd weg te komen maar dan zonder Mark Watney. Die werd onderweg naar de Hermes geraakt door een projectiel dat zijn ruimtepak in die mate beschadigde dat overleven uitgesloten was.

De vijf overlevenden keren terug naar de Aarde, Teddy Sanders (Jeff Daniels), de Directeur van de NASA brengt in een Persconferentie het onthutsende nieuws dat astronaut Mark Watney is omgekomen. Maar… dat is niet zo (geen spoiler, weet je al uit de trailer natuurlijk), Mark heeft zich alsnog kunnen redden en is vastbesloten om zijn wetenschappelijk uiterste best te doen om niét te sterven op Mars. Hij slaagt er in te overleven en kan zelfs de NASA verwittigen dat hij niet dood is, niettegenstaande die op basis van satellietbeelden al een sterk vermoeden had dat hij nog in leven was. De ruimtevaart-organisatie denkt er aan om een heuse reddingsoperatie op te starten maar daar hangen nogal wat beperkingen aan vast, niet alleen op vlak van termijnen maar ook logistiek bekeken. Zo maar naar Mars vertrekken kan niet, de reis op zich neemt ook heel wat tijd in beslag én astronaut Watney heeft zijn beperkingen in de manier waarop en de termijn waarin hij moet zien te overleven…

“The Martian” is gebaseerd op het gelijknamig boek van gewezen computerprogrammeur Andy Weir. Aanvankelijk werd zijn verhaal uitgebracht over een periode van drie jaar in hoofdstukjes die om de 6 tot 8 weken werden gepubliceerd, uiteindelijk evoluerend naar een online versie en finaal uitgebracht als E-book op Amazon (te koop voor 99 cent nota bene). Scenarist Drew Goddard, zelf een fan van “Blade Runner”, herschreef het boek naar het filmscenario en zegt dat alles wat hij ooit schreef, beïnvloed is door Ridley Scott. Wat Andy Weir schreef lijkt misschien pure fictie maar is het niet en niet alleen omwille van de recentste berichten in de media rond het vinden van water op Mars. Het is wetenschappelijk ondersteund met uitzondering van de storm in de film ; gelet op de lage atmosferische druk op Mars (minder dan 1 % van die op aarde) behoort een storm van die grootorde niet tot de mogelijkheden op Mars. Ook de tijdsrekening in de film is niet verzonnen : een SOL is een dag/Solar Day op Mars die ongeveer 24 uur en 40 minuten duurt.

“The Martian” werd verrassend genoeg deels opgenomen in de Korda Studio’s in Boedapest. Zo werd de indrukwekkende zandstorm met geregistreerde windstoten tot 100 km/uur in het begin van de film op deze locatie opgenomen, later nog aangevuld met breedbeeld-opnames in Wadi Rum (Jordanië). Om de set zo goed als mogelijk te doen lijken op het échte Mars werd maar liefst 4.000 ton aarde en ander materiaal aangevoerd om de set op te trekken waarbij bijzonder veel aandacht werd besteed aan het kleur van het materiaal door drie verschillende soorten grond te gaan mengen met elkaar. Dankzij een goede samenwerking met de NASA kregen de makers ook de toelating om een échte lancering (die van de ‘Orion’ in december 2014) te filmen op Cape Canaveral.

Wie vijf minuten te laat komt bij “The Martian” is er aan voor de moeite. Je zit nog maar enkele minuten neer en je wordt al meegenomen op een eerste rit op de rollercoaster (klinkt beter dan roetsjbaan) die “The Martian” lijkt te gaan worden, één die afgesloten wordt met het eerste woord dat Astronaut Watney uitspuwt nadat hij in een tenenkrullende scène zich op lichamelijk vlak wat heeft opgekalefaterd ; Fuck. Daarna wordt de spanningsboog even wat gelost en is het de sterkte van Damon die zowaar de film draagt en er voor zorgt dat die op een driesterren-waardering lijkt af te stevenen. En net op het moment dat je denkt dat de film kaarsrecht afstevent op een probleemloze redding van onze protagonist is het – letterlijk en figuurlijk – BOEM !!!

“The Martian” heeft naast een flitsende, spannende start nog heel wat meer troeven. Visueel zijn de scènes in de ruimte zo adembenemend mooi dat het puur genieten is van zoveel fraais ; traag voorbijglijdende NASA-creaturen in de ruimte, een heerlijke fitness-ruimte ‘in space’, de astronauten die zich doorheen hun ruimteschip bewegen – door kokers en gangen – op de gekende gravity-manier. Iets wat allemaal nog indrukwekkender wordt voor wie de film ziet door het gekende 3-D brilletje.
Jammer is wel dat Ridley Scott het niet wat breder ziet allemaal : we kunnen ons best voostellen dat wie alleen achterblijft op een planeet tientallen miljoenen kilometer van moeder Aarde fysisch en psychisch wel wat doormaakt maar daar is in “The Martian” in de persoon van Matt Damon niets van te merken. Zelfde opmerking voor de crew die aanvankelijk toch tekende voor een reis van negen maand (!) en, vroegtijdig onderweg naar huis, een keuze maakt die ervoor zorgt dat hun verblijf in de ruimte met nog eens enkele honderden dagen verlengd wordt. Veel verder dan wat home made video’s met daarin onder meer een verbaasde echtgenote komt men niet. Iets meer hooi op de filmscenario-vork was hier welkom geweest.

Desalniettemin mag je nu al noteren dat “The Martian” flink wat nominaties in de wacht zal slepen (Oscars, Globes, BAFTA’s,…) in de respectievelijke technische categorieën en de kans is groot dat het niet beperkt zal blijven tot deze filmprijzen alleen. Scott slaagt er zelfs in om de film te overgieten met een muzikaal sausje van lekkere klassiekers van disco-nummers waardoor er wel geen plaats is voor de klassieke, orkestrale filmmuziek die je zou verwachten. De ultieme finale van de film is weliswaar nogal cliché, maar staat gelijk met een uitermate spannend slot. “The Martian” toont aan dat je geen aliens, spectaculaire ruimte-gevechten noch robots nodig hebt om een sterke science fiction thriller te maken. “The Martian” is de beste SF-film van 2015. Dank U Ridley Scott.

Koenraad Adams